Ekwiwalent za urlop – kiedy przysługuje i ile można otrzymać?

Jeśli pracownik z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy nie wykorzysta całego lub części przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, pracodawca ma obowiązek wypłacić mu ekwiwalent pieniężny. Jest to niezbywalne prawo pracownika, którego nie można się zrzec, np. w ramach porozumienia czy zapisu na umowie.

Ekwiwalent wypłacany jest tylko po zakończeniu umowy. Jeśli umowa trwa nadal, a pracownik ma zaległy urlop, powinien skorzystać z niego w naturze.

Jak obliczyć ekwiwalent za urlop

Każdego roku ekwiwalent za urlop oblicza się inaczej, a podstawą do jego ustalenia jest tzw. współczynnik urlopowy. To przeciętna liczba dni do przepracowania każdego miesiąca w danym roku. Nawet jeśli ekwiwalent dotyczy dni urlopu z zeszłego roku, do jego obliczenia używa się obowiązującego aktualnie współczynnika. Z kolei jeśli pracownik zatrudniony jest tylko na część etatu, wartość współczynnika obniżana jest proporcjonalnie do wymiaru pracy.

Wzór na współczynnik ekwiwalentu dla 2018 roku:

365 (tyle dni jest w roku 2018) – (52 niedziele + 52 dni wolne + 10 dni świątecznych) = 251 dni

251 : 12 (miesięcy) = 20,92 (tyle wynosi przeciętna liczba dni pracujących w miesiącu w 2018 roku).

Znając wysokość współczynnika ekwiwalentu, można przystąpić do obliczenia wysokości samego ekwiwalentu przysługującego pracownikowi. Oto kolejne kroki:

1. Ustalamy wysokość wynagrodzenia za dzień pracy, dzieląc kwotę miesięcznego wynagrodzenia przez współczynnik ekwiwalentu.
2. Obliczamy wysokość wynagrodzenia za godzinę, dzieląc otrzymane wcześniej wynagrodzenie za dzień przez liczbę 8 (dobowa norma czasu pracy).
3. Ustalamy liczbę niewykorzystanych dni urlopowych i przeliczamy ją na godziny (mnożąc przez 8).
4. Liczbę niewykorzystanych godzin urlopu mnożymy przez kwotę wynagrodzenia godzinowego. Otrzymany wynik to właśnie kwota ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Czy pracodawca może nie wypłacić ekwiwalentu za urlop?

Jeśli pracodawca uchyla się od wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany przez pracownika urlop, popełnia przestępstwo. Jest tylko jeden przypadek, w którym nie ma takiego obowiązku – to sytuacja, gdy obie strony stosunku pracy postanowią, że urlop zostanie wykorzystany w następnym zatrudnieniu u tego samego pracodawcy, a nowa umowa zostanie podpisana bezpośrednio po poprzedniej.