Data publikacji:

Dofinansowania unijne dla przedsiębiorstw

Jednym z najważniejszych celów Unii Europejskiej na najbliższe lata jest zrównoważony rozwój, który ma przyczynić się do zwiększenia liczby miejsc pracy oraz polepszenia warunków życia obywateli, przez wzrost konkurencyjności gospodarek państw członkowskich.

W ramach unijnej perspektywy finansowej na lata 2014-2020 obok samorządów, to przedsiębiorcy stali się najliczniejszą grupą beneficjentów programów unijnego wsparcia finansowego.

Fundusze Europejskie

Unia Europejska rozporządza pieniędzmi w ramach funduszy, programów oraz instrumentów finansowych. Rozwój gospodarczy państw członkowskich wspierany jest przez pięć funduszy:

  • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
  • Europejski Fundusz Społeczny, Fundusz Spójności
  • Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
  • Europejski Fundusz Morski i Rybacki.

Każdy z nich ma określone cele, które determinują grupy docelowe oraz rodzaje projektów, mogących liczyć na dofinansowanie. W Polsce za wdrażanie funduszy odpowiada Minister Rozwoju. Jego zadaniem jest koordynowanie realizacji celów określonych w ramach Umowy Partnerstwa – dokumencie precyzującym na co i w jaki sposób będą dysponowane środki z funduszy w latach 2014-2020. Do 2020 r. w Polsce realizowanych jest 6 programów krajowych zarządzanych przez Ministerstwo Rozwoju oraz 16 regionalnych, za które odpowiedzialne mają być Urzędy Marszałkowskie.

Dofinansowania unijne – kto może się ubiegać?

Największe szanse na dofinansowania unijne mają mali i średni przedsiębiorcy, którzy mogą liczyć na najszerszy zakres wsparcia. O środki mogą starać się z Programów Regionalnych poszczególnych województw, jak też z krajowych programów Inteligentny Rozwój oraz Polska Wschodnia. Firmy o dużych dochodach i ugruntowanej pozycji rynkowej także mogą rozwijać się dzięki Funduszom Europejskim. Jednak w ich przypadku lista obszarów wsparcia jest ograniczona i kluczowe jest, by projekty objęte dofinansowaniem miały pozytywny wpływ na całą gospodarkę krajową. O dotacje ułatwiające założenie działalności mogą starać się początkujący przedsiębiorcy.

Rodzaje dofinansowania

Rozważając dofinansowania unijne, należy pamiętać, że poza dotacjami obejmują one także inne formy. Na realizację projektu można otrzymać pożyczkę lub kredyt z funduszy, które oferowane są na preferencyjnych warunkach. Dostępne są także fundusze kapitałowe i poręczenia ze strony Funduszy Europejskich. Wsparcie pozadotacyjne udzielane przez pośredników finansowych, w tym banki i fundusze pożyczkowe, cechują się niższym oprocentowaniem oraz łatwiejszym uzyskaniem zdolności finansowej przez firmy. Rodzaj wsparcia oraz konieczne do wypełnienia kryteria są określone w wymaganiach konkursu ogłoszonego w ramach konkretnych programów.

Obszary objęte wsparciem

Lista działań, które mogą zostać objęte unijnym wsparciem, jest różnorodna. W Polsce najwięcej środków zostało przeznaczonych na infrastrukturę drogową i kolejową. Jednocześnie znaczna kwota dotyczy wydatków związanych z innowacyjnością. Rozumiana jako wprowadzenie nowatorskich produktów czy usług, prowadzenie i wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych lub odnajdywanie nowych rozwiązań problemów społecznych, innowacyjność jest sferą, na którą Unia Europejska stawia silny akcent.

Małe i średnie przedsiębiorstwa mogą liczyć także na wsparcie w zakresie informatyzacji zakładu, np.:

  • przygotowanie portalu e-usługowego,
  • rozwój elektronicznego handlu,
  • rozwiązania informatyczne B2B,
  • wprowadzenie oprogramowania do zarządzania firmą.

W przypadku rozbudowy infrastruktury (np. zakup nowego sprzętu) zwiększającej konkurencyjność możliwe jest otrzymanie pożyczki na bardziej atrakcyjnych warunkach niż w komercyjnym banku lub poręczenia przez Fundusze Europejskie w przypadku, gdy preferowany będzie kredyt bankowy.

Wprowadzanie ekologicznych rozwiązań (np. termomodernizacja budynków, wprowadzenie energooszczędnych technologii) także może zostać objęte dofinansowaniem. Dotyczy to również projektów związanych z wytwarzaniem energii ze źródeł odnawialnych (np. tworzenie elektrowni wiatrowych, słonecznych, geotermalnych). Jednak w tym zakresie pomoc może w przeważającej części przypadków oznaczać instrumenty zwrotne, np. pożyczki.

Europejski Fundusz Społeczny umożliwia przedsiębiorcom rozwój kompetencji pracowników w ramach szkoleń i konferencji, w których uczestnictwo także może być finansowane przez Unię. To tylko część obszarów objętych dofinansowaniem. Dostępnych możliwości można szukać w ramach regionalnego programu danego województwa, Programu Inteligentny Rozwój czy Polska Wschodnia. Szczegółowe informacje na temat wspieranych obszarów można uzyskać w Punktach Informacyjnych Funduszy Europejskich.

W jaki sposób ubiegać się o wsparcie finansowe z Unii Europejskiej?

Dofinansowania unijne przyznawane są w ramach konkursów ze ściśle określonymi wytycznymi formalnymi i merytorycznymi. Aktualnie prowadzone można znaleźć w Wyszukiwarce Dotacji udostępnionej przez Ministerstwo Rozwoju na portalu https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/.

Po określeniu potrzeb i celów projektu napisany wniosek należy przedłożyć w instytucji odpowiedzialnej za dany konkurs. Trzeba pamiętać, że przyznanie środków wiąże się z podpisaniem umowy. Określa ona zasady wykorzystania środków i obowiązki związane z realizacją projektu oraz jego rozliczeniem. Jako załączniki do umowy najczęściej wymagane są:

  • aktualny wpis do CEiDG lub KRS,
  • zaświadczenia o niezaleganiu z opłatami podatków i składkami ZUS,
  • zaświadczenie o niekaralności,
  • dokumenty bezpośrednio związane ze specyfiką realizowanego projektu.

Podczas realizacji wnioskowanych działań konieczne jest, aby były prowadzone zgodnie z założeniami przedstawionymi komisji konkursowej. Odstępstwa lub niewywiązywanie się z podstawowych obowiązków beneficjenta mogą skutkować utratą części lub całości otrzymanego wsparcia. Zamknięcie i rozliczenie projektu stanowi początek okresu jego trwałości, tzn. czasu, w którym muszą być utrzymane zakładane efekty, np. poziom zatrudnienia. Długość tego okresu zależy od reprezentowanego podmiotu, np. w przypadku MŚP trwa on 3 lata, natomiast w pozostałych przypadkach 5 lat.