Podstawy bankowości: lokaty bankowe. Czy to się opłaca?

Rodzaje lokat bankowych

Lokata to nic innego jak produkt inwestycyjny polegający na złożeniu do banku określonej kwoty pieniędzy w zamian za ich oprocentowanie. Decydując się na zamrożenie w ten sposób swoich oszczędności, należy liczyć się z tym, że nie będzie można z nich skorzystać w okresie, na jaki została założona lokata. W przeciwnym wypadku właściciel straci uzyskane odsetki. Ryzyko towarzyszące lokatom bankowym jest zerowe, ponieważ klient ma gwarancję zwrotu całego kapitału wraz z odsetkami, dlatego też zysk jest tak niski.

Wśród lokat dostępnych na rynku można wyróżnić kilka rodzajów, do których należą:

• lokaty terminowe – klient powierza swoje środki na pewien okres, za co uzyskuje ustalone z góry zyski. Bank wypłaca ulokowaną kwotę razem z odsetkami po upływie terminu lokaty.
• lokaty jednodniowe lub nocne – pozwalają na ulokowanie kapitału przez jeden dzień lub w ciągu nocy. Wolne środki, które nie pracują, zostają przeniesione na lokatę i rano przelewane są z powrotem, po doliczeniu odsetek.
• lokaty dynamiczne – są z reguły niżej oprocentowane, ale można wypłacić z nich pieniądze w każdym momencie bez utraty wcześniej naliczonych odsetek.
• lokaty strukturyzowane – część powierzonego na nich kapitału jest lokowana w bezpieczne instrumenty (np. obligacje), pozostała, z reguły znacznie mniejsza część, w bardziej ryzykowne (oparte m.in. na indeksach giełdowych czy kursach walut). Najczęściej są one długoterminowe.

Typy oprocentowania lokat

Lokaty można pogrupować również ze względu na rodzaj oprocentowania. Jeśli jest ono stałe, już w chwili podpisywania umowy z bankiem wiemy, jakich korzyści możemy oczekiwać po upływie czasu depozytowego. Jeśli jest zmienne, oprocentowanie uzależnione jest od bieżącej wysokości stóp procentowych i nie da się przewidzieć całkowitego zysku.

Jednym z typów lokat z oprocentowaniem zmiennym jest lokata progresywna, z  oprocentowaniem wzrastającym co miesiąc. W wielu przypadkach korzyści z takiej lokaty są jednak niższe niż na lokacie z oprocentowaniem stałym.

Kapitalizacja – miesięczna czy dzienna?

Rozważając wybór lokaty, warto zwrócić uwagę również na sposób kapitalizacji odsetek. Kapitalizacja odsetek to inaczej dopisywanie ich do wpłaconej na lokatę kwoty. Im większa częstotliwość kapitalizacji, tym większy zysk.

Najczęściej spotykane są lokaty z kapitalizacją miesięczną, roczną, coraz rzadziej z kapitalizacją dzienną, która jest najkorzystniejsza z punktu widzenia klienta, ponieważ każdego dnia zwiększa ona kwotę, od której naliczane są odsetki.

Podatek Belki

Zyski z lokat pomniejszone są przez tzw. podatek Belki. Potocznie nazywa się tak podatek od osiągniętych zysków kapitałowych. Wprowadzono go w 2002 roku z inicjatywy pełniącego wówczas funkcję ministra finansów Marka Belki. Płacony jest w przypadku osiągnięcia zarobków na oszczędnościach lub inwestycjach i wynosi 19% uzyskanego dochodu. Objęte są nim odsetki na lokatach i kontach oszczędnościowych, odsetki od papierów wartościowych, pożyczek, dywidendy, a także przychody z tytułu zbycia niektórych praw i udziałów, np. w funduszach kapitałowych.

Podatek Belki pobierany jest w zryczałtowanej formie, przez bank lub instytucję, w której osiągnięto zyski. W przypadku zysków z lokat i kont oszczędnościowych, nie trzeba przygotowywać żadnych dokumentów ani nigdzie tego zgłaszać, wszystko odbywa się automatycznie.

Jak zyskać więcej dzięki lokacie

Czy lokaty bankowe pozwalają zarobić przy obecnych stopach procentowych i poziomie inflacji? Oczywiście, że tak. Wszystko jednak zależy od konkretnej oferty banku oraz od wysokości kwoty, jaką chcemy przeznaczyć na lokatę. Jeśli trafimy na dobrą ofertę lokaty, warto złożyć tam wszystkie środki, do maksymalnej dozwolonej kwoty.

Aby przynajmniej odrobinę wpłynąć na zwiększenie zysku z lokaty, należy przeanalizować dostępne na rynku propozycje banków. Najwyżej są oprocentowane lokaty długoterminowe, roczne, ale zawsze warto polować na lokaty krótkoterminowe z promocyjnym oprocentowaniem w wyznaczonym okresie. Zwykle obarczone są one specjalnymi warunkami, np. maksymalną kwotą, jaką można na nie wpłacić.

Wysokie oprocentowanie miewają także lokaty na nowe środki, dla nowych klientów lub na środki przeniesione z innego banku. Coraz częstsze są też promocje, w których uzyskać można premie w wysokości 100-300 zł za założenie konta z lokatą. Z takim dodatkiem nawet lokata na 1,5% okazuje się atrakcyjna. Co jakiś czas można trafić także na promocje lokat zakładanych za pośrednictwem aplikacji banków – promują one w ten sposób bankowość mobilną i zachęcają do korzystania ze swoich usług na smartfonach.

Biorąc pod uwagę obecne oferty banków, nie warto zbyt długo trzymać pieniędzy w jednej instytucji. Korzystniejsze może okazać się przenoszenie co jakiś czas środków z banku do banku. Prognozy ekspertów wskazują, że z czasem sytuacja powinna ulec zmianie, a ogólne oprocentowanie lokat wzrosnąć. Na ten moment jednak tylko najlepsze lokaty pozwolą naszym środkom zarabiać.