Windykacja długów – definicja

Czym jest windykacja? Definicja windykacji znana jest już od czasów Cesarstwa Rzymskiego, kiedy to instytucja rei vindicatio zajmowała się odzyskiwaniem rzeczy będących w posiadaniu osoby nieuprawnionej. Właśnie od łacińskiego słowa vindicatio wywodzi się słowo windykacja. W obecnych czasach windykacja długów to dochodzenie własności za pomocą środków określonych w przepisach prawnych obowiązujących w danym kraju; to zbiór czynności prawnych oraz procesowych.  Postępowanie windykacyjne jest procesem w pełni legalnym, o ile podejmowane w ramach odzyskiwania należności działania nie łamią przepisów prawa. Celem windykacji jest zmotywowanie dłużnika do spłacenia zobowiązania wierzycielowi.

Wyróżnia się dwa rodzaje windykacji ze względu na sposób postępowania wierzyciela z dłużnikiem:

• Windykację miękką obejmującą łagodne formy odzyskiwania długów. W ramach tej windykacji dzwoni się do dłużnika, wysyła wiadomości, maile, pisma z wezwaniem do zapłaty etc.
• Windykację twardą, która zaczyna się w momencie, gdy windykacja miękka nie przyniosła rezultatów i dług nie został odzyskany. Windykacja twarda jest bardziej skuteczna w sytuacji, w której okaże się, że dłużnik nie ma środków do spłaty lub nie wykazuje żadnej woli współpracy. Windykacja twarda obejmuje m.in. wpisanie dłużnika do rejestrów dłużników, postępowanie sądowe czy komornicze.

Jak odzyskać należność?

Jak przebiega profesjonalna ścieżka windykacji należności? Ma kilka etapów:

• Powstanie zobowiązania. Najpierw musi dojść do powstawania długu, zatem do sytuacji, w której dłużnik nie spłaca należności na czas. Przedsiębiorcy często mają problem z zarządzaniem fakturami – gdy wystawiają ich dużą liczbę i podobną liczbę otrzymują , łatwo pogubić się w dokumentach i nie sprawdzać regularnie, kto już zapłacił i czy na czas. Dlatego zanim jeszcze dojdzie do powstawania zobowiązania, warto korzystać z usługi monitoringu należności. Pozwala ona na szybkie rozpoznanie opóźnienia w płatnościach oraz natychmiastowy kontakt z klientem celem przywrócenia regularności spłat. Monitoring opiera się na łagodnych formach kontaktu – telefonach, wiadomościach, zindywidualizowanych wezwaniach do zapłaty.
• Windykacja polubowna. Zanim dojdzie do ewentualnego postępowania sądowego, trzeba podjąć próby polubownego załatwiania sprawy. Obejmuje ono wysyłanie wezwań do zapłaty, a także stworzenie harmonogramu spłaty długu, o ile tylko dłużnik jest skłonny podjąć dialog z wierzycielem. Zarówno dla dłużnika, jak i wierzyciela postępowanie polubowne to najlepsza metoda windykacji należności. Pozwala odzyskać pieniądze bez żmudnego i kosztownego procesu sądowego, daje szansę na spłacenie długów bez uszczerbku na reputacji w postaci wpisu do rejestrów dłużników czy przykrego postępowania komorniczego, a także rozwiązuje problem niespłaconych należności w szybkim czasie.
• Postępowanie sądowe jest podejmowane w sytuacji, gdy polubowne formy odzyskania długów nie przynoszą skutku. Jeśli do tego dłużnik nie chce utrzymać z wierzycielem kontaktu, to trzeba to udowodnić przed sądem, co pomoże w szybszym, przychylnym wyroku.
• Postępowanie egzekucyjne. W chwili uzyskania sądowego nakazu zapłaty można rozpocząć postępowanie egzekucyjne. Zajmuje się nim komornik, który otrzymuje wniosek o rozpoczęcie egzekucji razem z wyszczególnieniem działań, które ma podjąć, by odzyskać należności.

Podstawy prawne procesu windykacyjnego

Firmy windykacyjne w Polsce nie muszą mieć licencji, by działać, nie ma też szczegółowych przepisów regulujących ich działalność. Podstawą prawną ich funkcjonowania jest zasada swobody działalności gospodarczej wynikająca wprost z Konstytucji oraz z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Wedle tych norm prawnych każdy może na równych prawach podejmować i wykonywać działalność gospodarczą. W Kodeksie Cywilnym z kolei zawarty jest m.in. sposób w jaki dłużnik ma wywiązać się ze swojego zobowiązania – art. 354. § 1.: „Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w sposób odpowiadający tym zwyczajom.” Wynika z tego przepisu, że wierzyciel może użyć wszelkich zgodnych z prawem środków, aby odzyskać swoją należność.

Powyższe przepisy zapewniają ramy prawne działań firm windykacyjnych, ale szczegółowe zasady oferowanych usług windykacyjnych są zawarte np. w umowie w przypadku działania na zlecenie wierzyciela i w jego imieniu. Firmy windykacyjne mogą występować też same jako wierzyciel, we własnym imieniu i na własny rachunek, jeśli doszło do przejęcia wierzytelności od klienta. Zakres działań windykacyjnych jest bardzo szeroki i ograniczony jedynie prawem, to znaczy, że podejmowane działania nie mogą naruszać przepisów prawa. Tu na straży dłużników stoi Kodeks karny, a w przypadku odzyskiwania długów od osób prywatnych również instytucje Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i rzecznika praw konsumenta.

Spłata długów – firma windykacyjna i windykacje komornicze

Firmy windykacyjne oferujące windykację wierzytelności podejmują szereg działań – od monitoringu należności i wpisania informacji negatywnej do rejestru informacji gospodarczej, np. ERIF BIG S.A., przez windykację polubowną po wsparcie procesu sądowego i na końcu windykację komorniczą. Na każdym etapie dłużnik może oddać środki – wystarczy, że odnajdzie na otrzymanym wezwaniu do zapłaty właściwy numer konta czy wykorzysta dołączony blankiet wpłat. Nigdy nie jest za późno, by spłacić dług – można to zrobić przelewem bankowym online, w banku czy na poczcie albo w innych punktach opłat. Jeśli wierzyciel skorzystał już z usług windykacyjnych, to należy skontaktować się z firmą prowadzącą sprawę, by uregulować zobowiązanie. Co, jeśli to się nie uda i dojdzie do ostatecznego kroku, czyli egzekucji komorniczej? Komornik dokonać może egzekucji poprzez:

• zajęcie środków z rachunku bankowego,
• zajęcie wynagrodzenia na poczet spłaty zobowiązania,
• zajęcie nieruchomości albo ruchomości z majątku dłużnika, a następnie oszacowanie wartości i licytację.

Długi najlepiej spłacać jak najszybciej – najpóźniej w momencie postępowania polubownego, czyli windykacji miękkiej. Gdy otrzyma się wezwanie do zapłaty, to warto od razu uregulować należność. Jeśli z jakichś przyczyn nie jest to możliwe, nie należy unikać kontaktu z wierzycielem, ale spróbować wypracować nowy harmonogram spłaty. Z kolei przy windykacji należności warto zaufać profesjonalnym firmom windykacyjnym, które przeprowadzą cały proces aż do skutecznego odzyskania długu.

Przeczytaj