Na czym polega sprzedaż długów?

Zgodnie z prawem wierzyciel może podjąć się odzyskiwania długu samodzielnie lub sprzedając dług firmie windykacyjnej, wyspecjalizowanej w odzyskiwaniu należności lub innej zainteresowanej stronie.

Wszelkie kwestie dotyczące przeniesienia długu na osobę trzecią reguluje Kodeks Cywilny (art. 509 – 518). Firma może dokonać cesji wierzytelności bez zgody płatnika – musi go jednak o tym powiadomić. Po przekazaniu takiej informacji zadłużony przedsiębiorca jest zobowiązany do spłaty zobowiązania na rzecz nabywcy wierzytelności. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w umowie między firmą a kontrahentem wyraźnie zastrzeżono, że cesja jest zakazana lub możliwa jedynie za zgodą płatnika. Firma windykacyjna może jednak w takim przypadku wystąpić jako pełnomocnik przedsiębiorstwa i rozpocząć procedurę odzyskiwana należności w jego imieniu.

Sprzedaż długów sprawia, że nowy wierzyciel nabywa jednocześnie wszelkie związane z nimi prawa, w tym roszczenia o zaległe odsetki. Z drugiej strony, jeśli zadłużony przedsiębiorca miał wobec wcześniejszego właściciela wierzytelności jakieś zarzuty, nadal przysługują mu one wobec nabywcy. Warto podkreślić, że przedmiotem cesji mogą być również zobowiązania, które nie są jeszcze wymagalne, tzn. takie, których termin zapłaty czy realizacji jeszcze nie minął. Sprzedaż długów nie musi więc świadczyć o złej kondycji finansowej przedsiębiorcy.

Wycena kupna należności oparta jest na wywiadzie gospodarczym przeprowadzonym wobec płatnika. Oczywiste jest, że firma skupująca dług musi na tym zarobić. Zysk obliczany jest na podstawie stopnia niewypłacalności zadłużonego przedsiębiorcy, dostępnej dokumentacji oraz okresu przeterminowania należności. Skupowanie wierzytelności o wysokim ryzyku (czyli takich, gdzie istnieje wyższe prawdopodobieństwo, że windykacja należności może się nie powieść), zwykle jest tańsze niż skup długów dobrze rokujących spłatę. Koszt cesji będzie wyższy, jeśli istnieją duże szanse na odzyskanie pieniędzy.

Sprzedaż długów a faktoring

Istotnym zagadnieniem związanym ze sprzedażą długów jest faktoring. Polega on na wykupie od przedsiębiorstw wyłącznie nieprzeterminowanych wierzytelności. Umowa faktoringu może obejmować również dodatkowe usługi na rzecz wierzyciela — monitoring płatności, windykację przeterminowanych płatności oraz prowadzenie rozliczeń.

Rozróżnia się trzy rodzaje faktoringu: pełny (bez prawa regresu), niepełny (z przysługującym prawem do regresu) oraz mieszany. Prawo regresu oznacza, że ryzyko nieściągnięcia długu zostaje po stronie wierzyciela. W przypadku udokumentowania braku możliwości odzyskania należności, musi on zwrócić pieniądze jakie otrzymał za sprzedaż długów  . W przypadku faktoringu mieszanego natomiast ryzyko podejmują obie strony, czyli faktor i faktorant, przy czym faktor z góry ustala kwotę, do jakiej ponosi odpowiedzialność za zobowiązanie. Powyżej tej sumy ryzyko niewypłacalności kontrahenta przenoszone jest na faktoranta.

Faktoring jest więc swoistym rodzajem kredytowania przedsiębiorstwa. W Polsce usługi tego typu świadczą zazwyczaj banki.

Co to jest giełda wierzytelności?

Giełda wierzytelności (długów) jest rejestrem informacji gospodarczych o wierzytelnościach wystawionych na sprzedaż. Podstawą prawną jej działalności jest Kodeks Cywilny (art. 509 -518), art. 4 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych oraz art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych.

Sprzedaż długów na giełdzie wierzytelności polega na podaniu do publicznej wiadomości informacji o zadłużeniach wraz z ofertą ich wykupu. Przepisy o ochronie danych osobowych zezwalają na przetwarzanie takich danych w prawnie uzasadnionych celach administracyjnych – w tym wypadku odzyskaniu należności od zadłużonych przedsiębiorców. Odsprzedaż długu wiąże się z udostępnieniem takich informacji jak: imię i nazwisko/nazwę firmy, adres (bez numeru nieruchomości i numeru lokalu mieszkalnego), NIP oraz wartość wierzytelności. Muszą być także potwierdzone stosowną dokumentacją. Wierzyciel nie ma prawa wystawiać na sprzedaż wierzytelności, jeśli w umowie z zadłużonym kontrahentem został zawarty zakaz cesji.

W Polsce działa obecnie wiele giełd wierzytelności, które dostępne są za pośrednictwem Internetu. Jedną z nich jest popularny portal www.verif.pl należący do Grupy Kapitałowej KRUK. Informacje o długach można zamieścić jednocześnie w kilku serwisach, jednak w większości z nich wymagana jest opłata za rejestrację oraz wystawienie oferty.

Skup długów

W większości przypadków głównymi klientami giełd wierzytelności są firmy windykacyjne, dla których skup długów oraz późniejsza windykacja należności stanowią główną formę działalności. Co ważne, nie każda firma windykacyjna będzie w równym stopniu zainteresowana konkretnym długiem – część z podmiotów działających na rynku obrotu wierzytelnościami specjalizuje się w określonym typie zadłużeń (np. wierzytelności konsumenckie), nie skupując zadłużeń innego rodzaju.

Giełda długów – co warto wiedzieć?

Przedsiębiorca nie zawsze ma czas oraz odpowiednie zasoby do dochodzenia roszczeń od kontrahentów. Sprzedaż długów na giełdzie długów (lub inaczej nazywając: giełdzie wierzytelności) pomaga w szybszym odzyskaniu należności. To dobre rozwiązanie dla firm, które potrzebują szybkiego zastrzyku gotówki. Uzyskana kwota jest zazwyczaj mniejsza niż sam dług, jednak przedsiębiorca nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z jego windykacją.   

Ponadto wystawienie informacji o zadłużeniu na giełdzie długów może być dla płatnika motywacją do jego spłaty. Z prezentowanych danych korzystają bowiem także przedsiębiorcy, którzy planują podpisanie umowy z nowym partnerem biznesowym. Jeśli dana firma widnieje na liście dłużników, jest to sygnał, że nie warto z nią współpracować. Zrealizowanie zaległych należności (spłata długu) może z powrotem podnieść wiarygodność firmy. Więcej informacji na temat rejestru dłużników znajdziesz tutaj.

Na giełdzie długów można sprzedać w zasadzie każdy dług. Wierzytelność musi być jednak potwierdzona odpowiednimi dokumentami, takimi jak: wyrok sądu, umowa sprzedaży lub najmu, weksel, umowa pożyczki czy potwierdzenie wpłacenia zaliczki. Można także wystawiać na niej długi przeterminowane.

Dowiedz się, jak BIG może pomóc odzyskać dług: https://erif.pl/poradnik-przedsiebiorcy/odzyskiwanie-odzyskiwanie-dlugow-jak-moze-ci-pomoc-biuro-informacji-gospodarczej/

Jakie korzyści daje sprzedaż długów?

Sprzedaż długów rekomendowana jest przedsiębiorstwom, które borykają się z problemami finansowymi i potrzebują pilnego napływu gotówki. Jej brak może przyczynić się do zachwiania płynności finansowej, powstania zatorów płatniczych, a nawet upadku firmy.

Korzyści z przeniesienia wierzytelności na inny podmiot to przede wszystkim szybkie odzyskanie choć części długu. Przedsiębiorca przestaje być także obarczony ryzykiem niewypłacalności zadłużonego kontrahenta oraz nie musi pokrywać dodatkowych kosztów związanych z prowadzeniem windykacji. Ponadto oczekiwanie na wyrok i egzekucję komorniczą również jest ryzykowne. Płatnik może w tym czasie ukryć majątek, postawić się w stan upadłości lub zlikwidować działalność.

Warto jednak podkreślić, że nie każdą wierzytelność uda się sprzedać. Firmy windykacyjne weryfikują dokładnie sytuację zadłużonego przedsiębiorstwa oraz oceniają realne szanse na odzyskanie długu. Istotne jest również posiadanie pełnej dokumentacji.

Artykuł Skup długów – co to jest? pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..

Odsetki ustawowe – definicja i podstawa prawna

Jeśli tylko występują przesłanki, aby wystąpić do kontrahenta z żądaniem zapłaty odsetek – czyli właściwie już od pierwszego dnia po terminie spłaty faktury – można to zrobić i wyliczyć należne odsetki na podstawie ustawowych stawek. Odsetki mają określaną wartość maksymalną, to znaczy, że nie można naliczyć odsetek przekraczających ten próg. Wyrażone są w procentach od kwoty należności i wyliczane zależnie od liczby dni, które upłynęły od terminu płatności.

Ustawowe odsetki za opóźnienie to narzędzie dyscyplinujące, będące sankcją dla dłużnika, który nie opłacił w  terminie faktury. Jest to również forma rekompensaty dla wierzyciela, który jest zmuszony czekać na płatność. Opóźnienie zapłaty za usługi lub produkty może powodować zatory płatnicze w firmie i problemy z płynnością finansową. Odsetki ustawowe są naliczane w sytuacji, w której umowa między kontrahentami nie wskazuje jasno, jaka ma być wysokość stawki odsetek za opóźnienie. Pomimo braku takich zapisów wszystkich kontrahentów chroni prawo, określające odsetki ustawowe za opóźnienie w razie nieterminowej spłaty.

Rodzaje odsetek ustawowych – istnieją trzy rodzaje odsetek ustawowych, a dla każdego stosuje się inny wzór:

• Odsetki ustawowe należne od sumy pieniężnej: naliczane od pożyczonego kapitału. Pożyczki – poza darmowymi – są oprocentowane w skali roku odsetkami kapitałowymi, mają też naliczaną prowizję pożyczkodawcy oraz inne opłaty. Odsetki pożyczkowe naliczane są przez pożyczkodawcę i nie są zależne od stawki ustawowej. Odsetki kapitałowe ustawowe mają zastosowanie w sytuacjach, gdy sąd nakłada je jako sankcję na dłużnika.
• Odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnianiu świadczeń pieniężnych: naliczane w momencie niespłacania kwoty całkowitej lub częściowej długu. Pożyczkodawca ma prawo naliczać odsetki za opóźnienie w spłacie, ale sankcje nie mogą być wyższe niż maksymalne odsetki. Jeśli w umowie nie zostało jasno sprecyzowane, jaka ma być wysokość odsetek za niespłacenie kwoty w terminie, to wtedy wykorzystywane są odsetki ustawowe.
• Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych: to specjalny rodzaj odsetek, mający zastosowanie dla transakcji handlowych między przedsiębiorcami.

Podstawą prawną odsetek ustawowych są: artykuły 359 i 481 ustawy z 23 kwietnia 1964 r., czyli Kodeksu cywilnego (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.) oraz artykuł 4 pkt 3 ustawy z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 684). Konkretnie rzecz biorąc odsetki ustawowe od sumy pieniężnej są regulowane przez art. 359 Kodeksu cywilnego, w którym przeczytać można, że:

§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.

§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych.

Z kolei art. 481 Kodeksu cywilnego dotyczy odsetek za opóźnienie:

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Co roku Minister Sprawiedliwości w formie obwieszczenia ogłasza aktualne stawki odsetek ustawowych. Tegoroczne stawki za okres od 1 lipca 2021 do 31 grudnia 2021 zostały opublikowane w Monitorze Polskim (M.P. 2021 poz. 591).

Ile wynoszą odsetki ustawowe?

Wyliczanie odsetek odbywa się na podstawie stopy referencyjnej NBP, która obecnie wynosi 0,1%. Odsetki kapitałowe są obliczane w ten sposób, że do stopy referencyjnej NBP dolicza się 3,5%. Ustawowe odsetki za opóźnienie wynoszą stopę referencyjną NBP powiększoną o 5,5%.

Z kolei odsetki za opóźnienia w transakcjach handlowych to stopa referencyjna powiększona o:

• 8% – w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym;
• 10% – w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym.

Tegoroczne stawki ustawowych odsetek za opóźnienie, od sumy pieniężnej oraz w transakcjach handlowych wynoszą odpowiednio:

• 3,6% w skali roku dla odsetek ustawowych od sumy pieniężnej
• 5,6% w skali roku dla odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego
• 8,1% lub 10,1% (zależnie od typu podmiotu, który jest dłużnikiem) dla odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Dodatkowo dla odsetek kapitałowych i za opóźnienie określone są stawki maksymalne, których odsetki nie mogą przekraczać. Za rok 2021 wynoszą one:

• 7,2% w skali roku dla odsetek ustawowych należnych od sumy pieniężnej
• 11,2% w skali roku dla odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnianiu świadczeń pieniężnych

Obliczanie odsetek ustawowych kapitałowych, za opóźnienie oraz za opóźnienie w transakcjach handlowych opiera się na powyższych stawkach – w zakresie między stawką podstawową a maksymalną.

Jak obliczyć odsetki ustawowe?

Tyle stawki w teorii, ale jak na ich podstawie dokonuje się obliczania odsetek ustawowych? Poza stawką potrzebna jest kwota należności oraz liczba dni zwłoki, czyli dni, które minęły od momentu upłynięcia terminu płatności należności. Wzór jest dość prosty i z łatwością da się obliczyć wysokość odsetek samodzielnie, bez konieczności korzystania z kalkulatorów w Internecie czy nawet kalkulatorów z telefonu lub Excela. Należy pomnożyć kwotę należności przez liczbę dni zwłoki oraz przez wysokość danej stawki odsetek ustawowych, a następnie całą kwotę podzielić przez 365 dni. Czyni się tak dlatego, że wysokość procentowa stawki odsetek ustawowych jest podawana w skali roku. Wzór na wyliczenie odsetek ustawowych to:

Kwota zaległości x liczba dni zwłoki x wysokość stawki odsetek ustawowych / 365

Pewne kwestie mogą budzić wątpliwości, przedstawiamy zatem dwie dodatkowe uwagi do wzoru:

• Dni zwłoki są obliczane od pierwszego dnia od momentu upłynięcia terminu płatności. Przykładowo, jeśli termin na fakturze wskazywał 5 września, to liczy się zwłokę od 6 września aż do dnia spłacenia długu. Powiedzmy, że doszło do spłaty 16 września, więc dni zwłoki wynoszą 11 dni.
• Zawsze przyjmuje się we wzorze 365 dni, nawet jeśli rok jest przestępny i ma 366 dni.

Wzór na obliczenie odsetek ustawowych

Prześledźmy naliczanie odsetek ustawowych krok po kroku na przykładzie:

Przedsiębiorca X wystawił za usługi fakturę na kwotę 5000 zł brutto z terminem płatności przypadającym na 10 stycznia 2021 roku. Dłużnik opłacił fakturę 25 sierpnia 2021 roku, dopiero po przeprowadzeniu postępowania polubownego przez przedsiębiorcę X. Kontrahenci nie mieli w umowie jasno zawartych stawek odsetek, zatem obowiązywały odsetki ustawowe za opóźnienie. Przedsiębiorca X postanowił skorzystać z możliwości naliczania tych odsetek w stawce wynoszącej 7%. Ile zatem powinien otrzymać w odsetkach?

Policzmy:

Kwota z faktury wynosząca 5000 zł x liczba dni zwłoki wynosząca 227 (za okres między 11 stycznia a 25 sierpnia) x 7% / 365 dni = 217,67 złotych.

Jeśli jednak ktoś miałby problemy z wyliczeniem odsetek ustawowych lub kapitałowych albo ewentualnie chciałby się upewnić, czy dobrze dokonał obliczania odsetek ustawowych, to z pomocą przychodzi kalkulator gofin: https://kalkulatory.gofin.pl/Kalkulator-odsetek-ustawowych,12.html. Tu wystarczy podać kwotę należności, zaznaczyć właściwą opcję – odsetki kapitałowe czy ustawowe, wybrać datę wymaganej płatności oraz datę właściwej zapłaty, kliknąć „Oblicz” i gotowe. Odsetki od nieterminowych płatności to przywilej przedsiębiorców, z którego warto skorzystać. Opóźnienie w płatnościach przynosi niejednokrotnie poważne konsekwencje dla firmy, zatem rekompensata w postaci odsetek jest uzasadniona.

Artykuł Odsetki za opóźnienie płatności – ustawowe odsetki – jak obliczyć ich wysokość? pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..

Windykacja długów – definicja

Czym jest windykacja? Definicja windykacji znana jest już od czasów Cesarstwa Rzymskiego, kiedy to instytucja rei vindicatio zajmowała się odzyskiwaniem rzeczy będących w posiadaniu osoby nieuprawnionej. Właśnie od łacińskiego słowa vindicatio wywodzi się słowo windykacja. W obecnych czasach windykacja długów to dochodzenie własności za pomocą środków określonych w przepisach prawnych obowiązujących w danym kraju; to zbiór czynności prawnych oraz procesowych.  Postępowanie windykacyjne jest procesem w pełni legalnym, o ile podejmowane w ramach odzyskiwania należności działania nie łamią przepisów prawa. Celem windykacji jest zmotywowanie dłużnika do spłacenia zobowiązania wierzycielowi.

Wyróżnia się dwa rodzaje windykacji ze względu na sposób postępowania wierzyciela z dłużnikiem:

• Windykację miękką obejmującą łagodne formy odzyskiwania długów. W ramach tej windykacji dzwoni się do dłużnika, wysyła wiadomości, maile, pisma z wezwaniem do zapłaty etc.
• Windykację twardą, która zaczyna się w momencie, gdy windykacja miękka nie przyniosła rezultatów i dług nie został odzyskany. Windykacja twarda jest bardziej skuteczna w sytuacji, w której okaże się, że dłużnik nie ma środków do spłaty lub nie wykazuje żadnej woli współpracy. Windykacja twarda obejmuje m.in. wpisanie dłużnika do rejestrów dłużników, postępowanie sądowe czy komornicze.

Jak odzyskać należność?

Jak przebiega profesjonalna ścieżka windykacji należności? Ma kilka etapów:

• Powstanie zobowiązania. Najpierw musi dojść do powstawania długu, zatem do sytuacji, w której dłużnik nie spłaca należności na czas. Przedsiębiorcy często mają problem z zarządzaniem fakturami – gdy wystawiają ich dużą liczbę i podobną liczbę otrzymują , łatwo pogubić się w dokumentach i nie sprawdzać regularnie, kto już zapłacił i czy na czas. Dlatego zanim jeszcze dojdzie do powstawania zobowiązania, warto korzystać z usługi monitoringu należności. Pozwala ona na szybkie rozpoznanie opóźnienia w płatnościach oraz natychmiastowy kontakt z klientem celem przywrócenia regularności spłat. Monitoring opiera się na łagodnych formach kontaktu – telefonach, wiadomościach, zindywidualizowanych wezwaniach do zapłaty.
• Windykacja polubowna. Zanim dojdzie do ewentualnego postępowania sądowego, trzeba podjąć próby polubownego załatwiania sprawy. Obejmuje ono wysyłanie wezwań do zapłaty, a także stworzenie harmonogramu spłaty długu, o ile tylko dłużnik jest skłonny podjąć dialog z wierzycielem. Zarówno dla dłużnika, jak i wierzyciela postępowanie polubowne to najlepsza metoda windykacji należności. Pozwala odzyskać pieniądze bez żmudnego i kosztownego procesu sądowego, daje szansę na spłacenie długów bez uszczerbku na reputacji w postaci wpisu do rejestrów dłużników czy przykrego postępowania komorniczego, a także rozwiązuje problem niespłaconych należności w szybkim czasie.
• Postępowanie sądowe jest podejmowane w sytuacji, gdy polubowne formy odzyskania długów nie przynoszą skutku. Jeśli do tego dłużnik nie chce utrzymać z wierzycielem kontaktu, to trzeba to udowodnić przed sądem, co pomoże w szybszym, przychylnym wyroku.
• Postępowanie egzekucyjne. W chwili uzyskania sądowego nakazu zapłaty można rozpocząć postępowanie egzekucyjne. Zajmuje się nim komornik, który otrzymuje wniosek o rozpoczęcie egzekucji razem z wyszczególnieniem działań, które ma podjąć, by odzyskać należności.

Podstawy prawne procesu windykacyjnego

Firmy windykacyjne w Polsce nie muszą mieć licencji, by działać, nie ma też szczegółowych przepisów regulujących ich działalność. Podstawą prawną ich funkcjonowania jest zasada swobody działalności gospodarczej wynikająca wprost z Konstytucji oraz z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Wedle tych norm prawnych każdy może na równych prawach podejmować i wykonywać działalność gospodarczą. W Kodeksie Cywilnym z kolei zawarty jest m.in. sposób w jaki dłużnik ma wywiązać się ze swojego zobowiązania – art. 354. § 1.: „Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w sposób odpowiadający tym zwyczajom.” Wynika z tego przepisu, że wierzyciel może użyć wszelkich zgodnych z prawem środków, aby odzyskać swoją należność.

Powyższe przepisy zapewniają ramy prawne działań firm windykacyjnych, ale szczegółowe zasady oferowanych usług windykacyjnych są zawarte np. w umowie w przypadku działania na zlecenie wierzyciela i w jego imieniu. Firmy windykacyjne mogą występować też same jako wierzyciel, we własnym imieniu i na własny rachunek, jeśli doszło do przejęcia wierzytelności od klienta. Zakres działań windykacyjnych jest bardzo szeroki i ograniczony jedynie prawem, to znaczy, że podejmowane działania nie mogą naruszać przepisów prawa. Tu na straży dłużników stoi Kodeks karny, a w przypadku odzyskiwania długów od osób prywatnych również instytucje Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i rzecznika praw konsumenta.

Spłata długów – firma windykacyjna i windykacje komornicze

Firmy windykacyjne oferujące windykację wierzytelności podejmują szereg działań – od monitoringu należności i wpisania informacji negatywnej do rejestru informacji gospodarczej, np. ERIF BIG S.A., przez windykację polubowną po wsparcie procesu sądowego i na końcu windykację komorniczą. Na każdym etapie dłużnik może oddać środki – wystarczy, że odnajdzie na otrzymanym wezwaniu do zapłaty właściwy numer konta czy wykorzysta dołączony blankiet wpłat. Nigdy nie jest za późno, by spłacić dług – można to zrobić przelewem bankowym online, w banku czy na poczcie albo w innych punktach opłat. Jeśli wierzyciel skorzystał już z usług windykacyjnych, to należy skontaktować się z firmą prowadzącą sprawę, by uregulować zobowiązanie. Co, jeśli to się nie uda i dojdzie do ostatecznego kroku, czyli egzekucji komorniczej? Komornik dokonać może egzekucji poprzez:

• zajęcie środków z rachunku bankowego,
• zajęcie wynagrodzenia na poczet spłaty zobowiązania,
• zajęcie nieruchomości albo ruchomości z majątku dłużnika, a następnie oszacowanie wartości i licytację.

Długi najlepiej spłacać jak najszybciej – najpóźniej w momencie postępowania polubownego, czyli windykacji miękkiej. Gdy otrzyma się wezwanie do zapłaty, to warto od razu uregulować należność. Jeśli z jakichś przyczyn nie jest to możliwe, nie należy unikać kontaktu z wierzycielem, ale spróbować wypracować nowy harmonogram spłaty. Z kolei przy windykacji należności warto zaufać profesjonalnym firmom windykacyjnym, które przeprowadzą cały proces aż do skutecznego odzyskania długu.

Przeczytaj

Artykuł Windykacja długów – jak spłacać własne długi i odzyskiwać wierzytelności? pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..

Czym jest rejestr dłużników?

Rejestr długów to baza danych przechowująca dane o osobach lub firmach, których dotyczą informacje gospodarcze. Informacje negatywne dostępne w rejestrze mówią o wszelkich incydentach z nieterminową spłatą różnego rodzaju zobowiązań, czyli po prostu o długach. W bazie znajdują się również informacje pozytywne, które dotyczą terminowo spłacanych rat kredytów, pożyczek,  rachunków czy faktur. Stanowią one swoistą rękojmię uczciwości i historię uregulowanych należności.

Jeśli chodzi o rejestry długów osób fizycznych i firm wyróżnia się rejestr BIG, czyli biuro informacji gospodarczej oraz BIK – biuro informacji kredytowej – gromadzący dane o wiarygodności kredytowej osób oraz firm. BIK jest jedyną tego rodzaju instytucją w kraju, przez co stanowi swoisty centralny rejestr dłużników. Zbiera dane od banków, firm pożyczkowych i leasingowych oraz SKOK-ów w kwestii terminowego spłacania kredytów i pożyczek. Rejestr BIG gromadzi więcej danych – poza wpisami o zobowiązaniach z rynku bankowego czy pożyczkowego, znajdziemy tam również informacje dotyczące terminowego opłacania rachunków i faktur przez firmy oraz osoby fizyczne dla różnego rodzaju podmiotów. Informacje w bazie BIG pochodzą od:

• Przedsiębiorców
• Firm telekomunikacyjnych i dostawców Internetu, telewizji kablowej
• Dostawców energii i innych mediów
• Gmin i sądów
• Banków, firm pożyczkowych, leasingowych i ubezpieczeniowych
• Wierzycieli wtórnych
• Osób fizycznych.

Kiedy sięgnąć do rejestru dłużników? Warto zwłaszcza sprawdzić bazę, jeśli:

• Otrzymasz negatywną decyzję kredytową czy pożyczkową zarówno jako firma czy osoba fizyczna.
• Otrzymasz wezwanie do zapłaty od firm czy instytucji, u których ma się zaległe płatności.
• Otrzymasz informacje o dopisaniu do bazy BIG.
• Chcesz zweryfikować informacje negatywne i pozytywne na swój temat albo na temat firmy w bazach BIK i BIG.
• Chcesz sprawdzić, czy informacja negatywna zniknęła z rejestru dłużników po uregulowaniu zaległych zobowiązań.
• Składasz wniosek o wpisanie informacji pozytywnej na swój temat do bazy BIG – wierzyciel ma obowiązek wpisać ją w określonym ustawowo terminie.
• Wpisujesz informacje negatywne na temat kontrahentów do rejestru BIG i chcesz sprawdzić, jakie informacje zobaczą inne osoby czy firmy, które będą weryfikować Twojego dłużnika.

Jak używać rejestru dłużników w prowadzeniu biznesu?

Warto korzystać na co dzień, nie tylko okazjonalnie, z narzędzia prewencyjnego, wspomagającego efektywne prowadzenie biznesu i zarządzanie ryzykiem oraz decyzjami biznesowymi, jakim jest rejestr dłużników. Lista dłużników gospodarczych pozwala zweryfikować, z kim warto nawiązać współpracę oraz umożliwia zmotywowanie aktualnych dłużników do uregulowania należności.

Poprzez weryfikację wiarygodności płatniczej firma otrzymuje podstawę do podejmowania korzystnych decyzji biznesowych. Baza BIG to pewne źródło danych dostarczające kluczowych informacji mogących zaważyć o podjęciu lub nie współpracy z klientem czy kontrahentem. W rezultacie korzystanie z bazy wspomaga dbanie o właściwą kondycję finansową przedsiębiorstwa pozwalając uniknąć nawiązywania współpracy z niepłacącymi należności, nieuczciwymi partnerami.

To jednak nie wszystko, gdyż rejestr dłużników to także skuteczne narzędzie wspomagające proces windykacji zaległych należności. Jeśli doszło już do powstania długu podmiot może:

• Dopisać klienta albo kontrahenta do ERIF, rejestru dłużników, przez co jego dług stanie się dostępny dla innych użytkowników rejestru. Motywuje to dłużników do spłaty zobowiązania i wyczyszczenia swojej historii negatywnej. Powstanie informacji o zadłużeniu w bazie dłużników skutkuje poważnym ograniczeniem możliwości korzystania z określonych usług finansowych, jak kredyt, pożyczki czy zakupy na raty oraz u operatorów telekomunikacyjnych oferujących usługi Internetu, telewizji kablowej i cyfrowej w trybie abonamentowym
• Zlecić wysyłanie powiadomienia o dopisaniu do rejestru dłużników BIG, co stanowi oficjalne potwierdzenie, że podmiot figuruje w bazie z informacją negatywną
• Monitorować kontrahenta w bazie, aby sprawdzać jego sytuację finansową i aktualny poziom zadłużenia.

Poza rejestrem dłużników niewypłacalnych online, których można wyszukiwać w bazie ERIF BIG SA – w pakiecie usług znaleźć można również inne narzędzia prewencyjne i wspomagające odzyskiwanie należności takie, jak:

• Pieczęcie prewencyjne na faktury, które sprawiają, że są one traktowane priorytetowo, bo płatnik jest świadomy ewentualnych konsekwencji niespłacenia należności
• Wysyłanie wezwania do zapłaty, jako potwierdzenie zamiaru pociągnięcia dłużnika do konsekwencji.

Warto też wspomnieć, że ważną rolę w procesie decyzyjnym firm odgrywa informacja pozytywna. To znak, że kontrahent jest godny zaufania. Ponadto informacja pozytywna wystawia świetną wizytówkę w Internecie przedsiębiorstwu – dzięki niej może łatwiej znaleźć prestiżowych oraz uczciwych partnerów. Takie informacje służą jako swoiste referencje.

BIK i BIG – wiarygodne źródła wiedzy o kondycji finansowej

Bazy BIK oraz BIG to wiarygodne źródła informacji o kondycji finansowej. BIK zbiera i gromadzi dane o zobowiązaniach kredytowych, takie jak: rodzaj zobowiązania, data powstania, okres spłaty, waluta, a także historię spłat i informacje o aktualnym całkowitym zadłużeniu. To instytucja, której działalność regulowana jest Ustawą prawo bankowe, a także Ustawą z 10 maja 2018 o Ochronie danych osobowych i rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 (powszechnie znanym jako RODO).

Krajowy rejestr długów BIG SA jakim jest ERIF Biuro Informacji Gospodarczej SA należy do Grupy Kapitałowej KRUK. Rejestr dłużników ERIF Biuro Informacji Gospodarczej SA jest niezawodnym, rzetelnym źródłem danych, gdyż baza jest stale akutalizowana. Co więcej, stan i struktura bazy jest cyklicznie weryfikowana przez biegłego rewidenta. Funkcjonowanie BIG także jest umocowane w prawie – reguluje to Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych z dnia 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 81, poz. 530 z późn. zm.) oraz również wyżej wspomniane Ustawa o ochronie danych osobowych i RODO.

Kto może skorzystać z ERIF rejestru dłużników? Praktycznie każdy:

• Konsument pragnący sprawdzić, czy na liście dłużników jest biuro podróży, dewelopera lub inna firma, z której usług ma zamiar skorzystać. Jest też opcja sprawdzenia samego siebie – czy w bazie funkcjonuje się jako rzetelny płatnik zobowiązań
• Małe, średnie, mikro przedsiębiorstwa pragnące sprawdzić kontrahenta albo konsumenta korzystającego z ich usług, a także chcące dopisać nieuczciwego kontrahenta lub klienta do listy
• Duże firmy i korporacje, jak banki, dostawcy energii, operatorzy sieci kablowych i cyfrowych, dostawcy Internetu, instytucje pożyczkowe, które dzięki dostępie do rejestru dłużników mogą monitorować zobowiązania klientów.
• Instytucje państwowe i samorządowe, jednostki budżetowe, samorządowe jednostki organizacyjnych, spółdzielnie, wspólnoty mieszkaniowe i inne.

Zarejestruj konto i sprawdź kontrahentów

Jak korzystać z rejestru ERIF? Osoby prowadzące działalność gospodarczą muszą podpisać umowę określającą warunki współpracy. Dzięki umowie uzyskają dostęp do bazy rejestru. Warunki współpracy są indywidualnie określane i dopasowane do potrzeb i możliwości danej firmy. Każdy nowy klient otrzymuje także dedykowanego opiekuna do pomocy w poruszaniu się po systemie umożliwiającym wgląd w dane dostępne w rejestrze dłużników. Jak sprawdzić siebie? Po zalogowaniu do systemu także firma ma możliwość wygenerować raport na swój temat.

Nie czekaj, aż dojdzie do zatorów płatniczych. Nie pozostawiaj swoich decyzji biznesowych przypadkowi. Sprawdzaj regularnie wszystkich kontrahentów za pomocą rejestru dłużników i monitoruj swoje informacje pozytywne i negatywne w bazie.

Artykuł Rejestr dłużników – nieoceniona pomoc w podejmowaniu decyzji biznesowych pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..

Alimenty to obligatoryjne, regularne świadczenia płacone na rzecz członków rodziny. W najczęstszych przypadkach mają one na celu dostarczenie im środków utrzymania, a w razie potrzeby także wychowania. Obowiązek alimentacyjny związany może być z pokrewieństwem, powinowactwem czy małżeństwem. W najszerszym zakresie obowiązek alimentacyjny dotyczy rodziców wobec dzieci. Dziecko ma prawo do życia na tym samym poziomie co rodzice. W przypadku innego rodzaju obowiązków alimentacyjnych, np. małżonków po rozwodzie czy wobec rodzeństwa albo dziadków, uprawnionymi do świadczeń są jedynie osoby żyjące w niedostatku. Tymczasem rodzice muszą dokonywać świadczeń alimentacyjnych na dziecko, które nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, chyba że dochody z majątku pozwalają na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania.

Obowiązek alimentacyjny nie jest ograniczony żadnym terminem, mimo iż powszechnie uważa się, że trwa do 18. lub 25. roku życia, jeśli dziecko podejmuje naukę w systemie dziennym w szkole publicznej. Sąd Najwyższy potwierdził jednak wyrokiem, że obowiązek alimentacyjny nie jest związany ze stopniem wykształcenia i trudno oczekiwać, by zaraz po osiągnięciu pełnoletniości dziecko było w stanie pracować i generować wystarczające dochody. Obwiązek alimentacyjny ustaje zatem, gdy dziecko jest już w stanie samodzielnie się utrzymać, a także w przypadku innych przesłanek z ustawy (patrz niżej paragraf 3 art. 133 K.r.o.) Do 18. roku życia środki są płacone drugiemu z rodziców, potem otrzymuje je bezpośrednio dziecko. W przypadku dziecka niepełnosprawnego obowiązek alimentacyjny nie wygasa nigdy.

Podstawą prawną regulującą zasady świadczeń alimentacyjnych oraz ich zakres jest ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy (K.r.o.), a konkretnie obowiązek alimentacyjny opisany jest w Dziale III – Obowiązek alimentacyjny (odpowiednio art. 128 do art. 144). Tam w art. 133 zapisane jest, że:

§1. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Oraz że:

§ 3. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

Przedawnienie alimentów

Czy jest możliwe przedawnienie alimentów? Jak najbardziej. Zdarzają się sytuacje, w których dochodzi do przedawnienia roszczeń alimentacyjnych, istnieją jednak wyjątki od reguły. Inaczej wygląda też bieg przedawnienia alimentów zasądzonych wyrokiem czy przedawnienia długu alimentacyjnego z tytułu umowy alimentacyjnej a przedawnienia alimentów z funduszu alimentacyjnego.

Zgodnie z art. 137 § 1 K.r.o. roszczenia o świadczenia alimentacyjne ulegają przedawnieniu z upływem lat trzech. W praktyce oznacza to, że dochodzić można alimentów zasądzonych orzeczeniem sądu lub zgodnych z ugodą alimentacyjną za okres ostatnich trzech lat, jeśli nie były one płacone. Od tej zasady jest jeden wyjątek – w czasie trwania władzy rodzicielskiej bieg przedawnienia nie może się rozpocząć, lub ulega zawieszaniu w kwestii wcześniejszych roszczeń wobec rodziców, które przysługują dzieciom. W przypadku, gdy alimenty przysługują małoletniemu dziecku od rodzica, który posiada władzę rodzicielską, to bieg przedawnienia nie zaczyna się do momentu osiągnięcia przez dziecko 18. roku życia.

Ponadto, warto mieć na uwadze, że rozpoczęcie postępowania egzekucyjnego powoduje przerwanie trzyletniego biegu przedawnienia alimentów. Zatem dopóki egzekucja długu jest w toku, przedawnienie alimentów stwierdzonych wyrokiem albo ustalonych umową nie biegnie.

Inaczej wygląda kwestia przedawnienia długu wobec funduszu alimentacyjnego. Wedle przepisów z art. 27 Ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnik jest zobowiązany do zwrotu należności za wypłacone świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej właściwemu organowi, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Takie roszczenie nie ulega nigdy przedawnieniu – nieważne, ile lat minęło, egzekucja długu będzie prowadzona do skutku i nie dojdzie do przedawnienia roszczeń funduszu alimentacyjnego.

Windykacja zaległych alimentów

Windykacja zaległych alimentów odbywa się po uzyskaniu tytułu wykonawczego – może to być wyrok sądu lub ugoda z klauzulą wykonalności. Tytuł egzekucyjny zasądzający alimenty ma klauzulę wykonalności z urzędu. Nie ma potrzeby czekania na jego uprawomocnienie. Wszczęcie egzekucji rozpoczyna się na wniosek wierzyciela. Przy czym we wniosku nie trzeba wskazywać sposobu egzekucji lub majątku dłużnika, który ma zostać poddany egzekucji, bowiem w takiej sytuacji uznaje się, że wniosek dotyczy wszelkich sposobów egzekucji poza egzekucją nieruchomości.

Komornik musi ustalić w drodze dochodzenia zarobki i stan majątkowy dłużnika oraz jego miejsce zamieszkania, przy czym takie dochodzenie jest przeprowadzone okresowo w odstępach nie dłuższych niż pół roku. Jeśli egzekucja roszczeń alimentacyjnych nie przynosi skutku, można złożyć do prokuratora wniosek o pociągnięcie dłużnika do odpowiedzialności karnej za złośliwe uchylanie się od alimentów.

W przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny zbiegł za granicę albo ukrywa się, wierzyciel ma prawo zgłosić się po wypłatę środków z Funduszu Alimentacyjnego, pod warunkiem, że:

• dochód netto na osobę w rodzinie nie przekracza 725 zł

oraz:

• dziecko jest małoletnie

lub

• dziecko uczy się i nie ukończyło 25. roku życia

lub

• dziecko jest niepełnosprawne – bez względu na wiek.

Z funduszu alimentacyjnego można otrzymać maksymalnie 500 zł miesięcznie. Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany zwrócić całą kwotę wraz z odsetkami.

Dług alimentacyjny a zdolność kredytowa dłużnika

Komornik ma jeszcze jeden sposób na zmotywowanie dłużnika do zapłaty środków – jeśli zaległość jest za okres powyżej 6 miesięcy, to z urzędu składa on wniosek o wpis dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych. Dłużnik alimentacyjny może też trafić do bazy ERIF BIG SA. Oznacza to, że w razie złożenia wniosku o kredyt, dłużnik alimentacyjny może nie mieć wielkich szans na jego uzyskanie – zwłaszcza, gdy prowadzona jest już egzekucja komornicza z tytułu roszczeń alimentacyjnych. Co więcej, dług alimentacyjny ma pierwszeństwo przed innymi długami, zatem gdyby bank lub inny pożyczkodawca będzie próbował odzyskać środki z tytułu niepłaconych zobowiązań, to będzie musiał ustąpić egzekucji z tytułu długu komorniczego. Dlatego pożyczkodawcy często odmawiają kredytów osobom z długiem alimentacyjnym.

Jak sprawdzić swój dług alimentacyjny?

Aby sprawdzić dług alimentacyjny należy zarejestrować się i aktywować konto w serwisie ERIF BIG – infoKonsument.pl, w którym można wygenerować raport na swój temat zawierający informacje gospodarcze. Jeśli dłużnik został wpisany do rejestru, to w raporcie będą widniały aktualne informacje o długu. W przypadku braku wpisu, jedyną metodą jest samodzielne wyliczenie długu za okres niepłacenia zasądzonych odsetek, ewentualnie sięgnięcie do akt egzekucji komorniczej, jeśli została wszczęta. Gdy wierzycielem jest Fundusz Alimentacyjny, wtedy o dług trzeba zapytać w urzędzie – Ośrodku Pomocy Społecznej właściwemu dla miejsca zamieszkania uprawnionych do świadczeń dzieci.

Przedawnienie alimentów co do zasady następuje po 3 latach, jednak są od tego wyjątki – przedawnienie alimentów u komornika, gdy egzekucja jest w toku, zostanie zawieszone, zaś długi wobec Fundusz Alimentacyjnego nigdy nie ulegają przedawnieniu.

Artykuł Przedawnienie alimentów – wszystko, co trzeba wiedzieć na temat alimentów pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..

W latach 2009-2016 niewypłacalność ogłosiły 42 biura podróży. Po pierwszych dwóch miesiącach roku 2018 zadłużenie biur podróży wpisanych do bazy Biura Informacji Gospodarczej ERIF  wynosiło łącznie 4,25 mln. Rekordziści mają zaległości płatnicze na kwotę ponad 320 tysięcy złotych.

Te statystyki nie zniechęcają Polaków do podróżowania za granicę – zainteresowanie wakacjami z biurami podróży stale rośnie. Jak zyskać pewność, że wyjazd się odbędzie, a pobyt przebiegnie bez problemów? Przedstawiamy zabezpieczenia, jakie prawo gwarantuje turystom i podpowiadamy kilka sposobów na sprawdzenie wybranego operatora.

Turystyczny Fundusz Gwarancyjny

Pod koniec 2016 roku powołano do życia Turystyczny Fundusz Gwarancyjny, którego obsługę zapewnia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Stanowi on zabezpieczenie na wypadek niewypłacalności pośredników turystycznych. Organizatorzy imprez turystycznych muszą wpłacać do niego składkę od każdego uczestnika takiego wydarzenia. TFG nie obejmuje jedynie imprez jednodniowych i organizowanych na terenie Polski.

W razie niewypłacalności organizatora lub wyczerpania kapitału z I filaru (gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej ubezpieczenia na rzecz klientów czy wpłat na rachunku powierniczym), to ze środków zgromadzonych w TFG pokryte zostaną koszty powrotu klientów z wyjazdu i zwrócone opłaty za niezrealizowane wyjazdy lub części wyjazdów.

Od początku działalności TFG wydało zakazy organizowania imprez turystycznych dla ponad 20 biur podróży, które nie opłacały na jego rzecz składek.

Nowa ustawa – jakie zmiany dla klientów biur podróży?

Od 1 lipca 2018 roku weszła w życie nowa ustawa o imprezach turystycznych, uchwalona w związku z nowymi regulacjami unijnymi. Dotyczy ona nie tylko biur podróży, ale i firm, które sprzedają usługi turystyczne w pakiecie, np. razem z biletem lotniczym.

Najważniejsza zmiana to wydłużenie do 3 lat okresu, w którym można reklamować nieudaną wycieczkę (wcześniej było to 30 dni) i możliwość odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa w ciągu 14 dni od jej zawarcia, bez podawania przyczyny.

W razie niewypłacalności biura podróży klienci otrzymają 100% zwrotu poniesionych kosztów, jeśli dojdzie do tego przed wyjazdem. Jeśli sytuacja taka wydarzy się w trakcie wakacji, nie tylko będzie można być spokojnym o powrót, ale również spokojnie dokończyć pobyt.

Zmiany dotyczą też opisów oferty – wymagane jest, by były one dobrze widoczne, szczegółowe i dokładnie opisujące ewentualne opłaty dodatkowe. Jeśli informacje o nich nie zostaną zawarte w umowie, ich koszty będzie musiał ponieść organizator wyjazdu.

Mimo wielu korzystnych zmian zwiększających bezpieczeństwo klientów warto na bieżąco  sprawdzać dane organizatorów – m.in. w biurach informacji gospodarczej lub na giełdzie wierzytelności.

Sprawdź biuro podróży sam

Aby poczuć się w pełni bezpiecznie, przed podpisaniem umowy z biurem podróży warto poszukać jego danych w Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych. Dzięki temu dowiemy się, jakie jest zabezpieczenie finansowe danej firmy, czy działa ona legalnie i czy nie toczy się wobec niego jakieś postępowanie.

Dobrym pomysłem jest również sprawdzenie rejestrów dłużników, prowadzonych przez biura informacji gospodarczej. Można zrobić to przez internet, bez wychodzenia z domu. W Polsce działa pięć takich biur, m.in. ERIF BIG S.A., którego baza danych jest co kwartał  weryfikowana przez biegłego rewidenta. Aby z niej skorzystać, wystarczy się zarejestrować i podać podstawowe dane biura podróży (np. nazwę i numer NIP). Już po chwili będzie można pobrać raport na jego temat, jasno wskazujący, czy jest ono wiarygodne finansowo.

Artykuł Zanim wyjedziesz na wakacje… sprawdź biuro podróży pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..

Choć listy dłużników często bywają postrzegane negatywnie, warto spojrzeć na nie również jako na narzędzie, które ułatwia prowadzenie działalności gospodarczej.

Jednym z najlepszych sposobów na zapobieganie zadłużeniu w biznesie jest unikanie współpracy z kontrahentami, których sytuacja finansowa jest niepewna. Staje się to szczególnie istotne, gdy sprzedajemy towar z odroczonym terminem zapłaty, dokonujemy przedpłaty za zakup, wynajmujemy firmę do przeprowadzenia remontu czy obsługi wydarzenia. Wśród przedsiębiorców, jak i konsumentów często zdarzają się dłużnicy – lista może pomóc określić, czy warto podejmować z nimi współpracę.

Zweryfikowanie stabilności potencjalnego partnera biznesowego wymaga rzetelnych informacji na temat jego majątku i zobowiązań. Nie warto opierać się przy tym na kreowanym przez firmę wizerunku, ponieważ ten potrafi być bardzo złudny i aż do momentu bankructwa może wprowadzać kontrahentów w błąd. Najważniejsze są twarde fakty: czy wobec firmy prowadzone jest postępowanie windykacyjne, jaki jest stan jej płatności. Dane takie gromadzą biura informacji gospodarczej prowadzące listy dłużników. Oprócz danych o długach, niektóre z nich przechowują również pozytywne wpisy o spłaconych zobowiązaniach. Razem tworzy to kompleksowy obraz zobowiązań kontrahenta, zleceniobiorcy lub konkurencji.

Kiedy kontrahenci to dłużnicy – lista dłużników i zasady dodawania wpisów

Kontrahent będący przedsiębiorcą może trafić na listę dłużników w wyniku niedotrzymania zobowiązań z tytułu umowy związanej z prowadzoną działalnością, jeśli suma zobowiązań wobec jednego podmiotu wynosi przynajmniej 500 zł, a opóźnienie  w spłacie – min. 30 dni. Konsumenci mogą zostać dopisani do listy, jeśli suma ich zobowiązań wynosi przynajmniej 200 zł i jest ono wymagane od 30 dni.  

W praktyce oznacza to, że jeśli termin płatności faktury, za którą inny przedsiębiorca miał nam zapłacić 500 zł lub więcej, minął ponad miesiąc temu, możemy dopisać go do listy dłużników prowadzonej przez biuro informacji gospodarczej. Od tego momentu wszyscy, którzy sprawdzą dane przedsiębiorcy w BIG, zobaczą, że nie uregulował należnej płatności. Na wiele osób działa to mobilizująco i wkrótce po wpisaniu takiej informacji spłacają zadłużenie.

Artykuł Czy twoi kontrahenci to dłużnicy? Lista zadłużonych – pomocne narzędzie w każdym biznesie pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..

Nieraz słyszy się o przypadkach dłużników, którzy w obawie przed egzekucją długów ukrywają majątek lub pozbywają się go, przekazując innym osobom. Przykładowa sytuacja jest fikcyjna, jednak podobne do niej wydarzają się niemal każdego dnia:

Osoba A pożycza od osoby B 100 tysięcy złotych. Osoba B wie, że osoba A posiada mieszkanie o wartości około pół miliona złotych, które może stanowić zabezpieczenie pożyczki, więc czuje się bezpiecznie pożyczając te pieniądze. Nadchodzi termin spłaty, osoba A mówi osobie B, że nie może oddać jej pieniędzy, ponieważ zbankrutowała, twierdzi też, że nie jest już właścicielem mieszkania, ponieważ przekazała je w darowiźnie swojemu dziecku.

Podsumowując, dłużnik przekazał w ramach darowizny mieszkanie na inną osobę, mimo że po zawarciu umowy darowizny nadal w nim zamieszkuje. Jednocześnie skorzystał z pożyczki, której nie oddaje. Oczywistym staje się, że majątek został przekazany po to, by uniknąć zobowiązania, tym bardziej że osobą, która otrzymała mieszkanie, jest jego dziecko.

Innymi sposobami, jakie wykorzystują dłużnicy w podobnych sytuacjach, jest faktyczna sprzedaż majątku, ale w zaniżonej cenie, lub transfer majątku za granicę. Czy istnieje sposób, by zabezpieczyć się przed takim postępowaniem?

Narzędzie ochrony wierzyciela – skarga pauliańska. Na czym polega?

Kodeks cywilny zawiera przepisy, które gwarantują wierzycielowi ochronę w sytuacji, gdy dłużnik okaże się niewypłacalny i celowo pozbędzie się majątku. W art. 527 – 534 opisane są tzw. roszczenia pauliańskie. To instytucja, która prowadzi do uznania przez sąd czynności prawnej dokonanej przez dłużnika za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela. Jeśli wyrok sądu okaże się pozytywny, wierzyciel może prowadzić egzekucję komorniczą również z przedmiotów, które wyszły z majątku dłużnika, a które są już w posiadaniu innej osoby.

Skargą pauliańską można kwestionować również umowę sprzedaży nieruchomości (lub innego majątku). W te sposób osoba, która nabyła od dłużnika nieruchomość i rzeczywiście za nią zapłaciła, może ją stracić.

 Jak napisać i gdzie złożyć skargę pauliańską?

Pisząc skargę pauliańską, w treści żądania należy wnieść o uznanie czynności za bezskuteczną wobec wierzyciela. Ważne jest jej precyzyjne określenie: m.in. treść czynności, która doprowadziła do wyzbycia się majątku, jej strony, datę.

Określając wartość przedmiotu sporu, bierze się pod uwagę nie rzeczywistą wartość zbytego przedmiotu, ale wartość wierzytelności. 5% tej kwoty wynosić będzie opłata za pozew.

W pozwie warto też zamieścić wniosek o zabezpieczenie roszczenia paulińskiego, czyli o zakaz zbywania lub obciążania przedmiotu. Jeśli przedmiotem roszczenia jest nieruchomość, konieczne będzie złożenie wniosku o wpis w księdze wieczystej na ten temat.

Aby skorzystać ze skargi pauliańskiej, należy ustalić sąd właściwy do rozpoznania sprawy – według miejsca zamieszkania pozwanego. Pozwanym będzie nie sam dłużnik, ale osoba trzecia, która uzyskała korzyść majątkowa skutkującą pokrzywdzeniem wierzyciela.

Po uzyskaniu orzeczenia uwzględniającego skargę pauliańską, można wszcząć postępowanie egzekucyjne. Komornik zajmie przedmiot tak, jakby nigdy nie wyszedł on z majątku dłużnika, a to ułatwi  dochodzenie wierzytelności.

Artykuł Dłużnicy a skarga pauliańska. Sposób na odzyskanie wierzytelności pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..

Giełda długów – na czym polega?

Giełda długów pozwala użytkownikom sprzedawać i kupować wierzytelności całkowicie online. Sprzedanie wierzytelności oznacza przeniesienie praw do nich na inną osobę – nowy właściciel, którym może stać się firma lub osoba prywatna, od tej pory będzie sam zajmował się windykacją długu. Do jego kupna zachęca zwykle niższa cena, która pozwala na zarobek w razie pomyślnego odzyskania zadłużenia. Dla wystawiającego dług na giełdę jest to równie korzystna sytuacja, ponieważ pozwala ona odzyskać choćby część należnych pieniędzy.

Jeśli podmiot posiada więcej dłużników, albo sytuacje opóźnień w spłacie pojawiają się częściej, ciekawym pomysłem może okazać się skorzystanie z oferty abonamentowej giełdy. Wykupienie w niej np. rocznego partnerstwa, pozwoli na nieograniczone korzystanie z wszystkich jej usług i stałe monitorowanie wystawionych długów.

Jak wystawić dług na giełdzie długów?

W celu wystawienia długu na sprzedaż wystarczy zarejestrować się na stronie giełdy i podać wszystkie wymagane dane. Po poprawnym uzupełnieniu formularza, w publicznym rejestrze znajdą się następujące informacje na temat dłużnika:

– imię i nazwisko dłużnika,
– nazwa firmy (jeśli jest on przedsiębiorcą),
– miejscowość zamieszkania (bez dokładniejszych danych),
– tytuł zadłużenia,
– wysokość zadłużenia.

Wystawienia długu na sprzedaż można dokonać bez zgody dłużnika. Nie należy obawiać się problemów wynikających z ujawnienia jego danych – ustawa o ochronie danych osobowych przewiduje taką możliwość, ponieważ dzieje się to w celu dochodzenia należnych płatności.

Giełda długów jako narzędzie prewencyjne

Giełda długów nie musi być wykorzystywana jedynie wtedy, kiedy już doszło do zadłużenia. Znajdujące się na niej dane dłużników widoczne są publicznie i każdy użytkownik internetu może zupełnie za darmo przeszukiwać jej zbiory według dowolnego klucza, np. podając imię i nazwisko lub nazwę firmy. To dobry sposób, by sprawdzić potencjalnych współpracowników lub klientów – jeśli okaże się, że mają oni problemy z terminowym regulowaniem swoich płatności, być może warto wstrzymać się ze współpracą lub pomyśleć o dodatkowych zabezpieczeniach nawiązywanych umów. Zawsze istnieje bowiem ryzyko, że podmiot, który posiada już jakieś zadłużenie, nie będzie w stanie terminowo spłacić kolejnego zobowiązania.

Giełda dłużników przynosi przedsiębiorcom wiele korzyści –  pozwala odzyskać pieniądze w dość krótkim czasie, uniknąć długiego postępowania sądowego i egzekucyjnego, a czasem przynosi nieoczekiwaną reakcję ze strony samego dłużnika, który zmotywowany opublikowaniem jego danych,  decyduje się na spłatę. To także dobre narzędzie prewencyjne. Warto mieć świadomość jego istnienia.

Artykuł Giełda długów, czyli jak szybko odzyskać choć część należności pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..

Jeżeli chodzi o odsetki w prawie cywilnym, w pierwszej kolejności należy odróżnić odsetki wynikające z czynności prawnej (kapitałowe) od odsetek za opóźnienie.

Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczeń pieniężnych reguluje art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu Cywilnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 459 z późn. zm.) . Zgodnie z jego postanowieniami, wierzyciel może domagać się odszkodowania pieniężnego za zaległe zobowiązanie, nawet w sytuacji, jeśli nie poniósł szkody, a opóźnienie nie wynikało z winy osoby zadłużonej.

W przypadku, gdy obie strony umowy o odpłatne świadczenie usług lub dostarczenie towaru są osobami wykonującymi wolny zawód lub przedsiębiorcami,  odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych naliczane są w oparciu o przepisy Ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. 2016 poz. 684).

Odsetki wynikające z czynności prawnej (kapitałowe) są natomiast wynagrodzeniem za korzystanie z kapitału – np. w przypadku udzielenia pożyczki. Na podstawie art. 359 Kodeksu Cywilnego, należą się one tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej (np. ustalono je w umowie), z ustawy, orzeczenia sądu albo decyzji innego organu.

Art. 359 Kodeksu Cywilnego określa sposób naliczania i wysokość odsetek ustawowych: kapitałowych i maksymalnych kapitałowych, a art. 481 Kodeksu Cywilnego- odsetek ustawowych: za opóźnienie i maksymalnych za opóźnienie.

Odsetki od zaległości podatkowych to kolejna i zupełnie inna kwestia. Są one naliczane, gdy zobowiązanie podatkowe nie było spłacane w terminie. Podatnik musi uregulować nie tylko zaległości, ale również kwotę odsetek za zwłokę – odnosi się to także do zaliczek, nienależnego zwrotu nadpłaty, zwrotu podatku, zwrotu oprocentowania lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych lub na poczet bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych. Odsetki naliczane są zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 roku (Dz.U. 1997 Nr 137 poz. 926, art.53 – 58).

Kiedy nalicza się i ile wynoszą odsetki ustawowe?

To, ile wynoszą odsetki ustawowe, zależy od wysokości aktualnej stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego. Minister Sprawiedliwości ogłasza w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski”, jaka jest wysokość odsetek ustawowych. Od 1 stycznia 2016 r. odsetki ustawowe za opóźnienie w prawie cywilnym, zgodnie z art. 481 §2 Kodeksu Cywilnego, są równe sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego powiększonej o 5,5 punktów procentowych (7% w skali roku). W przypadku odsetek kapitałowych, zgodnie z art. 359 §2 Kodeksu Cywilnego, wysokość stopy referencyjnej NBP powiększona jest o 3,5 punkty procentowe (5% w skali roku).

Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po terminie płatności, aż do momentu zapłaty (włącznie). Natomiast wysokość i sposób płatności odsetek kapitałowych określa umowa. Ustala się je tylko wtedy, gdy wynikają z czynności prawnej — umowy, ustawy, orzeczenia sądu lub decyzji właściwego organu. W przypadku braku odmiennej regulacji są one płatne co roku z dołu lub jednocześnie z zapłatą kapitału – jeżeli termin płatności kapitału jest krótszy niż rok.

Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych,  są równe sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i ośmiu punktów procentowych – obecnie wartość ta wynosi 9,5% w skali roku. Minister właściwy do spraw gospodarki ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.  Jeśli umowa pomiędzy stronami transakcji nie stanowi inaczej, a strony transakcji handlowej ustaliły termin zapłaty dłuższy niż 30 dni (tzw. kredyt handlowy lub kupiecki), wierzyciel po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia świadczenia i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku potwierdzającego dostawę towaru lub wykonanie usługi uprawniony jest do naliczania odsetek ustawowych. Wierzyciel uprawniony jest do naliczania tego rodzaju odsetek do dnia zapłaty, ale nie później niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego, bez konieczności wzywania dłużnika do zapłaty. Natomiast za okres od dnia wymagalności świadczenia do dnia zapłaty odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych przysługują wierzycielowi, jeżeli spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie.

Zgodnie z ustawą, termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni od doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, chyba że strony w umowie wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem, że nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela.

Natomiast w sytuacji gdy strony transakcji nie przewidziały w umowie terminu zapłaty, wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia przez niego świadczenia, do dnia zapłaty – również w tym przypadku bez wzywania dłużnika do zapłaty.

Jeśli nie wiemy, ile wynoszą odsetki ustawowe, które powstały w związku z udzieleniem kapitału bądź opóźnieniem w spłacie należności, warto skorzystać z pomocy wzorów oraz kalkulatorów odsetek.

Kiedy nie nalicza się odsetek ustawowych?

Odsetek ustawowych nie nalicza się w sytuacji, gdy strony w umowie wskazały wysokość odsetek umownych. Ich wysokość nie może jednak przekroczyć określonych w prawie odsetek maksymalnych. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej (kapitałowych) nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych, a odsetek za opóźnienie – dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. Ponadto odsetki ustawowe należą się jedynie od świadczeń pieniężnych.

Gdzie na bieżąco sprawdzać stawki

Tak jak wspomniano wcześniej, to, ile wynoszą odsetki ustawowe, jest zależne przede wszystkim od aktualnej stopy procentowej Narodowego Banku Polskiego. Stopę referencyjną można sprawdzić na stronach NBP ( http://www.nbp.pl/ ). Kalkulatory odsetek dostępne są natomiast na stronie Ministerstwa Finansów ( http://www.finanse.mf.gov.pl/web/wp/pp/kalkulatory/kalkulator-odsetek-ustawowych ).

Jak liczyć odsetki ustawowe?

Sposób obliczania odsetek jest zależny od ich rodzaju. Odsetki ustawowe za opóźnienie, wynikające z umów cywilnych lub handlowych, oblicza się według wzoru:

Odsetki za opóźnienie = kwota należności x liczba dni zwłoki x wysokość stopy odsetek /liczba dni w roku. 

W przypadku, gdy termin zapłaty przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, ulega on przesunięciu na kolejny dzień pracujący. Pamiętajmy, że od dnia 1 stycznia 2017 r., sobota traktowana jest tak, jak dzień ustawowo wolny od pracy (art. 115 Kodeksu cywilnego). Wartość odsetek będzie tym większa, im dłuższy jest okres, przez który zobowiązany spóźnia się ze spłatą oraz im wyższa jest należność.

Odsetki kapitałowe obliczane są według wzoru:

Odsetki kapitałowe = kapitał x wysokość stopy odsetek x liczba dni udzielania kapitału/ liczba dni w roku. 

Można także skorzystać z kalkulatorów odsetek, jednak wyliczona przez nie suma powinna służyć jedynie do celów informacyjnych.

Artykuł Ile wynoszą odsetki ustawowe? – Poradnik pochodzi z serwisu ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A..