Data publikacji:

Na czym polega działalność nierejestrowana?

Osoby fizyczne, które prowadzą drobną działalność zarobkową, a ich przychody nie przekraczają 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, nie muszą już rejestrować działalności gospodarczej, nawet jeśli robią to regularnie. Od niedawna mogą korzystać z przepisów o działalności nierejestrowanej.

Prawo przedsiębiorców to ustawa długo wyczekiwana przez osoby prowadzące lub zamierzające w przyszłości otworzyć działalność gospodarczą. Jest ona częścią Konstytucji Biznesu, czyli pakietu dokumentów reformujących prawo gospodarcze. W ramach nowych przepisów, od 30 kwietnia 2018 r. funkcjonuje tzw. działalność nierejestrowana. Rozwiązanie to jest dedykowane osobom, które ze względu na niskie przychody nie są w stanie opłacić ze swojej działalności składek ZUS. Można więc potraktować ją jako sposób na regularne dorabianie niewielkich sum do domowego budżetu lub na legalne przetestowanie pomysłu na biznes.

Warunki prowadzenia działalności nierejestrowanej

Warunki pozwalające na skorzystanie z instytucji działalności nierejestrowanej, potocznie zwanej firmą na próbę, szczegółowo opisano w art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. Wskazują one kryteria, które musi spełnić osoba prowadząca, jak również rodzaje dozwolonej działalności i wysokość uzyskiwanych z niej przychodów.

  1. Historia biznesowa

    Działalność nierejestrowaną mogą prowadzić wyłącznie osoby fizyczne, które przez ostatnie 60 miesięcy nie prowadziły działalności gospodarczej ani spółki cywilnej. Zasada ta nie dotyczy osób, które były wspólnikami lub członkami zarządu w spółkach prawa handlowego.

  2. Rodzaj działalności

    Działalność prowadzona jako nierejestrowana nie może być działalnością reglamentowaną, czyli podlegającą obowiązkowi posiadania koncesji, licencji czy pozwoleń.

  3. Warunek samodzielności

    Działalność nierejestrowana może być prowadzona wyłącznie przez jedną osobę. Nie można jej prowadzić ze wspólnikiem w formie spółki cywilnej.

  4. Kryterium przychodów

    Ustawa Prawo Przedsiębiorców umożliwia prowadzenie działalności nierejestrowanej, jeżeli miesięczne przychody nie przekraczają 50% najniższego wynagrodzenia brutto, czyli w roku 2019 – 1125 zł. Dopiero po przekroczeniu tej kwoty w terminie 7 dni wystąpi obowiązek rejestracji firmy w CEIDG. Co istotne, limit ten dotyczy tylko przychodów z działalności nierejestrowanej. Jeśli oprócz nich osoba pracuje np. na etacie, przychody ze stosunku pracy nie są wliczane do limitu.

 

Opodatkowanie i formalności   

Podatek dochodowy

Przychody osiągane z działalności nierejestrowanej traktowane są jako przychody z innych źródeł i rozliczane na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Nie ma możliwości rozliczenia ich ryczałtowo lub liniowo. Po zakończeniu roku przychody wykazuje się w formularzu PIT-36, w rubryce działalność nierejestrowana. Nie ma konieczności płacenia wcześniej zaliczek na podatek, za to można odliczyć koszty, które poniesiono w związku z działalnością, pod warunkiem, że są one udokumentowane.

Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną mają obowiązek prowadzenia dziennej ewidencji sprzedaży i wystawiania rachunków dokumentujących wykonaną usługę lub sprzedany towar. Obowiązuje je również konieczność przestrzegania praw konsumenta i stosowania się do praw zwrotów i reklamacji.

Podatek VAT

Co do zasady, każdy przedsiębiorca dokonujący sprzedaży towarów lub świadczący usługi, ma obowiązek płacenia i rozliczania podatku VAT. Od tej zasady są jednak wyjątki, dzielące się na:

  1. kryterium podmiotowe – które definiuje osiągany przychód;
  2. kryterium przedmiotowe – które definiuje rodzaj sprzedawanych towarów lub świadczonych usług.

Kwotowy limit sprzedaży dla VAT, którego przekroczenie zmienia status przedsiębiorcy i kreuje obowiązki w zakresie rozliczania VAT, wynosi 200 000 zł. Jego osiągnięcie przy działalności nierejestrowanej nie jest możliwe. Tym samym przedsiębiorca prowadzący firmę na próbę spełnia kryterium podmiotowe i nie jest zobowiązany do płacenia podatku VAT.

Bardziej skomplikowane jest spełnienie kryteriów przedmiotowych. Ustawa o podatku od towarów i usług zawiera ustawowe zwolnienie z VAT dla niektórych towarów i usług, ale jednocześnie niektórym z nich zwolnienie nie przysługuje niezależnie od spełnienia przez przedsiębiorcę kryterium podmiotowego. Do takich wrażliwych towarów i usług zaliczamy m.in.: sprzedaż metali szlachetnych, wyrobów jubilerskich, towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, wyrobów tytoniowych, samochodów osobowych i nowych środków transportu, sprzedaż terenów budowlanych czy świadczenie usług prawniczych, doradczych lub jubilerskich. Oznacza to, że wszyscy przedsiębiorcy, bez względu na kryterium określające limit 200 000 zł ze sprzedaży, w tym także prowadzący firmę na próbę, zobowiązani są rozliczać się z VAT.

Składki ZUS

Prowadzenie działalności nierejestrowanej nie kreuje obowiązków na gruncie ubezpieczeń społecznych. Nie występuje bowiem obowiązek opłacania żadnych składek na ubezpieczenie społeczne, jak również składki zdrowotnej.